قى كردن صدق كند . و اگر شب چيزى را فرو برد كه واجب است ، آن را برگرداند و قى كردن در روز مقدمه برگرداندن آن باشد . اگر مرتكب گناه شود و قى نكند روزه‌اش صحيح است ، هر چند بيرون آوردن آن منحصر به قى كردن باشد . البتّه اگر فرض شود ، چيزى را ببلعد كه شارع به قى كردن آن ( به عنوان قى كردن نه به مثل مقدمه واجب بودن ) حكم كرده است در صحيح و باطل بودن روزه ترديد است و صحيح بودنش اشبه است . ( 1 ) مسألهء 16 - اگر به واسطهء آروغ زدن ، چيزى ( از معده ) بيرون آيد و به فضاى دهان برسد و بدون اختيار فرو رود ، روزه‌اش باطل نمىشود . و اگر با اختيار فرو برد ، روزه‌اش باطل ، و قضا و كفّاره بر او واجب است . و شخص روزه‌دار اگر بداند ، بواسطه آروغ زدن ، چيزى بيرون مىآيد كه قى كردن بر آن صدق مىكند و يا بىاختيار پايين مىرود ، نبايد آروغ بزند ، ولى اگر يقين نداشته باشد ، بلكه احتمال بدهد ، اشكال ندارد و در اين صورت اگر چيزى خارج شود و بىاختيار پايين هم برود ، روزه‌اش باطل نمىشود ، البته اين در صورتى است كه عادتش اين نباشد و گرنه اشكال دارد و نبايد احتياط را ترك نمايد . ( 2 ) مسألهء 17 - با فرو بردن آب دهان كه در دهان جمع شده ، هر چند به خاطر يادآورى چيزى كه باعث آن است ، باشد ، روزه باطل نمىشود و همچنين است فرو بردن اخلاطى كه به فضاى دهان نرسيده ، و بنابر اقوا بين آنچه از سر فرود آيد و يا از سينه بيرون آيد فرقى نيست ، ولى آنچه به فضاى دهان رسيده ، بنابر احتياط ( واجب ) بايد آن را فرو نبرد ، و اگر اخلاط از دهان بيرون آيد و بعد آن را فرو برد ، روزه‌اش باطل مىشود و همچنين است ، آب دهان ، بلكه اگر سنگريزه‌اى در دهانش باشد و آن را بيرون آورد و رطوبتى از آب دهان به آن باشد ، و بعد دوباره آن را به دهان برگرداند و آن رطوبت را فرو برد ، يا خيّاط ، نخى را با آب دهان مرطوب كند ( و آن را بيرون آورد ) و بعد دوباره به دهان برگرداند و رطوبت آن را فرو برد يا آنكه شخص مسواك كند و مسواك را كه رطوبت دارد بيرون آورد و دوباره به دهان برده و رطوبت آن را فرو برد ، و . . . روزه‌اش باطل مىشود . البتّه اگر آن رطوبت در آب دهان بطورى مستهلك شود كه فرو بردن چيز ديگرى با آب دهان صدق نكند ، اشكال ندارد و همچنين است ، حكم چشيدن و جويدن غذا و باقيمانده آب مضمضه و همچنين جويدن شيرهء درخت بنابر اصح ، اشكال ندارد ، هر چند مزهء آن را در آب دهان بيابد ، به شرط آنكه اين مزه به خاطر پراكنده شدن اجزاء آن و لو با ذوب شدن در دهان نباشد . ( 3 ) مسألهء 18 - تمامى چيزهايى كه - گذشت - روزه را باطل مىكند به جز باقى ماندن بر جنابت كه تفصيل آن گذشت ، در صورتى روزه را باطل مىكنند كه عمدى باشد ، نه غير